Gastroenterolojik hastalıklar

Kronik hepatit

Vücudun bağışıklık sistemi virüsü vücuttan temizleyemediği için, enfeksiyonun 6 aydan uzun süre direnç gösterdiği uzun süreli hepatittir. Kronik hepatitleri çok önemli yapan, bu olgularda karaciğerin geri dönüşsüz bir hastalığı olan sirozun gelişebilmesidir. Sirozun gelişip gelişmeyeceğini ve hangi olguda ne zaman ortaya çıkabileceğini kestirmek çoğu kez mümkün olmaz.

Primer biliyer siroz (PBS)


Safra yollarındaki kronik tıkanma sonucu gelişen siroz anlamını taşır. PBS interlobüler ve septal safra kanallarının yıkımıyla karakterize, kronik, ilerleyici kolestatik bir hastalıktır. Hastaların %95'i 30-65 yaş arası kadınlardır. İnsidansı milyonda 5-15'tir. Otoimmun bir hastalıktır.

Kronik kolestaz

Kolestaz, hepatosit bazolateral membranından, Oddi sifinkterinin duedonuma açıldığı bölge arasındaki yerlerde herhangi bir nedenle safra akımının engellenmesi sonucu oluşan safra stazının yaptığı klinik tablodur.

Alkolik Karaciğer Hastalığı

Uzun süre ve aşırı miktarlarda etil alkol alanların bir kısmında karaciğer zedelenmesi bulguları ortaya çıkar. Bunların en hafif biçimi: yağlı değişiklik, daha ağırı steatohepatitis ve en ağırı alkolik sirozdur.

Alkolü metabolize eden en önemli sitoplazmik enzim, alkol dehidrogenazdır (AD). Metabolizasyon, daha az oranda mikrozomal etanol oksitleyici sistem (MEOS) tarafından sağlanır.

Alkol dehidrogenazın etkisiyle, ortamdaki hidrojen iyonu konsantrasyonu artar. Bu hidrojenin bir kısmı MEOS'un isleyişinde kullanılır. MEOS'un alkolizm nedeniyle aşırı çalışması, alkolizm olgularında endoplazmik retikulumun ve mitokondrilerin artmasına/irileşmesine neden olur.

Yağ asitlerinin normal oksitlenmesi azaldığı ve kolesterol üretimi arttığı için, hepatositlerin sitoplazmalarında nötral yağ birikmeye baslar. Aşırı alkol alımından sonraki iki gün içinde oluşabilen bu durum, kendi başına zararsız ve alkol bırakılırsa geçicidir.

Kronik Viral Hepatit

Viral Hepatit karaciğerin virus (HAV, HBV, HCV, vb.) kaynaklı iltihabıdır ve insan vücudunda bir çok olumsuz bulguya yol açar.

Karaciğerin taze, alevli iltihabına "Akut Viral Hepatit", 6 aydan fazla sürmesi haline ise "Kronik Viral Hepatit" adı verilmektedir.

Safra Asitleri ile İlişkili Kolestaz

Litokolik asit; kanalikül membranı değiştirerek Na-K ATPaz inhibisyonu oluşturur.
Monohidroksil safra asitleri (3 B hidroksil 5 kolerat) kanaliküler membranda birikir.

  • Byler hastalığı
  • Zellweger Sendromu

Postoperatif Kolestaz

Büyük abdominal cerrahi veya uzun süren operasyonlardan 1-4 gün sonra sarılık oluşur. Kistik fibrozise eşlik eden kolestaz, uzamış parenteral nütrisyon, Hodgkin hastalığı (intrahepatik safra kanal kaybı) veya çözünürlüğü olmayan maddelerin biliyer presipitasyonu sonucu şekillenir.

Primer Sklerozan Kolanjit

Hastalık, kolestaz ve kronik karaciğer hastalığının komplikasyonları yanında; kolanjit, kolanjiokarsinom, biliyer strüktür ve safra taşlarına neden olabilir.

Safra Kesesi Hastalıkları

Kolelitiazis

Tıpta safra taşları (kolelit) normal veya anormal safra bileşenlerinin büyüme veya birleşme yoluyla vücutta oluşan kristal yapılardır. Kolesterol taşları genelde yeşil, ama bazen beyaz veya sarı da olabilirler. Başlıca kolesteroldan oluşurlar.

Pigment taşları safrada bulunan bilirubin ve kalsiyum tuzlarından oluşan küçük koyu renk taşlardır. Safra taşlarının %20'sini oluştururlar. Pigment taşı için risk faktörleri siroz, safra yolu iltihabı ve orak çekiç hastalığı gibi kalıtsal kan hücresi bozukluklarıdır. Karışık kökenli taşlarda da olabilir.

Safra taşları safra kesesi ve safra kanalı dahil olmak üzere safra yollarının herhangi bir yerinde oluşabilirler. Ana safra yolunun tıkanmasına koledokolitiasis, safra yollarının bir kısmının tıkanması sarılığa neden olur. Pankreasın ağzının tıkanması pankreatite neden olur. Kolelitiasis safra kesesinde taş olmasıdır. (Yunanca kole-, safra kesesi, lithia taş, -sis süreç demektir).